Jednym z najtragiczniejszych epizod\u00f3w istnienia \u0142\u00f3dzkiego getta by\u0142a „Wielka Szpera”. By\u0142a to akcja deportacji do obozu zag\u0142ady wszystkich, kt\u00f3rzy nie mogli pracowa\u0107 dla dobra okupacyjnego re\u017cimu \u2014 dzieci poni\u017cej 10 roku \u017cycia, os\u00f3b starszych, chorych i niedo\u0142\u0119\u017cnych. Podczas „Wielkiej Szpery”, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w dniach 5-12 wrze\u015bnia 1942, do obozu zag\u0142ady w Che\u0142mnie nad Nerem deportowano ponad 15 tys. os\u00f3b. W czasie akcji kilkuset \u017byd\u00f3w zosta\u0142o rozstrzelanych w getcie, g\u0142\u00f3wnie byli to rodzice, kt\u00f3rzy nie chcieli odda\u0107 swoich dzieci na \u015bmier\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Po zako\u0144czeniu akcji „Wielka Szpera” getto zosta\u0142o przekszta\u0142cone w ogromny ob\u00f3z pracy. Nazistowskie Niemcy potrzebowa\u0142y darmowej si\u0142y roboczej, dlatego wi\u0119\u017aniowie getta byli zmuszani do szycia mundur\u00f3w, czapek, but\u00f3w i plecak\u00f3w dla armii niemieckiej. \u017bydzi szyli tak\u017ce bielizn\u0119 i zabawki dla dzieci, a nawet robili meble. Niemcy konfiskowali gotowe produkty.<\/p>\n\n\n\nNawiasem m\u00f3wi\u0105c, w \u0142\u00f3dzkim getcie dzia\u0142a\u0142 wewn\u0119trzny system monetarny wprowadzony przez Rumkowskiego za zgod\u0105 Niemc\u00f3w. Monety i banknoty \u017bydzi nazywali „rumkami” (pochodzi od nazwiska Chaima Rumkowskiego). Jednak poza gettem pieni\u0105dze te by\u0142y niewa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n
Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce warunki pracy i \u017cycia w getcie by\u0142y fatalne. W sumie z wyczerpania, chor\u00f3b i g\u0142odu w getcie zgin\u0119\u0142o ponad 45 tysi\u0119cy os\u00f3b. Wszyscy zostali pochowani na cmentarzu \u017cydowskim.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Likwidacja getta w \u0141odzi<\/span><\/h2>\n\n\n\nGetto \u0142\u00f3dzkie (Litzmannstadt-Getto) sta\u0142o si\u0119 najd\u0142u\u017cej istniej\u0105cym gettem \u017cydowskim na terytorium Polski. Wynika to tylko z faktu, \u017ce w\u0142adze okupacyjne czerpali korzy\u015bci ekonomicznie z przymusowej bezp\u0142atnej pracy \u017byd\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Jednak ju\u017c w czerwcu 1944 roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 likwidacja \u0142\u00f3dzkiego getta. 23 czerwca 1944 roku mia\u0142a miejsce pierwsza deportacja \u017byd\u00f3w z \u0142\u00f3dzkiego getta do obozu zag\u0142ady Auschwitz-Birkenau. 28 sierpnia deportowano tam r\u00f3wnie\u017c szefa Judenratu Chaima Rumkowskiego wraz z rodzin\u0105. Wiadomo, \u017ce zgin\u0119li w komorze gazowej.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119\u015b\u0107 je\u0144c\u00f3w nazi\u015bci wys\u0142ali do obozu zag\u0142ady w Che\u0142mnie i na roboty przymusowe do Niemiec. Ostatni poci\u0105g ze skazanymi na \u015bmier\u0107 \u017bydami wyruszy\u0142 z \u0141odzi do obozu koncentracyjnego Auschwitz 29 sierpnia 1944 roku.<\/p>\n\n\n\n
Z ponad 200 tys. \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy przeszli przez \u0142\u00f3dzkie getto, prze\u017cy\u0142o 5-12 tys. (dok\u0142adne liczby nie s\u0105 znane).<\/p>\n\n\n\n
W 2004 roku Polska dzia\u0142aczka spo\u0142eczna Halina Elczewska jedna z tych, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 prze\u017cy\u0107 w \u0142\u00f3dzkim getcie, zaproponowa\u0142a utworzenie w \u0141odzi „Parku Ocala\u0142ych”. Jej pomys\u0142em by\u0142o, aby ka\u017cdy, kto przeszed\u0142 \u0142\u00f3dzkie getto i zdo\u0142a\u0142 prze\u017cy\u0107, posadzi\u0142 tu drzewo.<\/p>\n\n\n\nOficjalne otwarcie „Parku Ocala\u0142ych” mia\u0142o miejsce 30 sierpnia 2004 roku w 60. rocznic\u0119 likwidacji \u0142\u00f3dzkiego getta. Jako pierwsza zasadzi\u0142a tu drzewo Halina Elczewska. W parku by\u0142o 600 „drzewek pami\u0119ci”. Wszyscy zostali osobi\u015bcie wysadzeni przez tych, kt\u00f3rzy mieli szcz\u0119\u015bcie przetrwa\u0107 w prawdziwym piekle na ziemi \u2014 \u0142\u00f3dzkim getcie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej w \u0141odzi mieszka\u0142o oko\u0142o 600 tys. os\u00f3b. By\u0142o to drugie po Warszawie miasto w Europie pod wzgl\u0119dem liczby ludno\u015bci \u017cydowskiej. Niekt\u00f3rym \u017bydom cudem uda\u0142o si\u0119 opu\u015bci\u0107 \u0141\u00f3d\u017a zaraz po ataku hitlerowskich Niemiec na Polsk\u0119, jednak dla wi\u0119kszo\u015bci z tych, kt\u00f3rzy pozostali w mie\u015bcie, nasta\u0142y straszne czasy. Na pocz\u0105tku 1940 roku […]<\/p>\n","protected":false},"author":284,"featured_media":2453,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[500],"tags":[1136,1246,723,729,1241,1240,1244,725,1242,1245,724,1243,721,720,1202,734],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-2887","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-historia-wojskowa","8":"tag-akcja-wielka-szpera","9":"tag-akcja-wielka-szpera-i-przeksztalcenie-getta-w-wielki-oboz-pracy","10":"tag-druga-wojna-swiatowa","11":"tag-dzieje-okupacji-lodzi","12":"tag-historia-lodzkiego-getta","14":"tag-judenrat-pod-kierownictwem-chaima-rumkowskiego","15":"tag-lodz-zniknela-z-mapy-swiata","16":"tag-o-holokauscie","17":"tag-oboz-cyganski-i-oboz-koncentracyjny-dla-dzieci","18":"tag-okupacyjne-wladze","19":"tag-powstanie-lodzkiego-getta","20":"tag-wojenne-strony","21":"tag-wojenne-strony-lodzi","22":"tag-znani-politycy","23":"tag-zycie-polityczne-lodzi","24":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","25":"motype-eternal","26":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2887","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/284"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2887"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2887\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2909,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2887\/revisions\/2909"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2453"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2887"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2887"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2887"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}