{"id":2910,"date":"2023-05-31T23:32:13","date_gmt":"2023-05-31T21:32:13","guid":{"rendered":"https:\/\/lodzyes.eu\/?p=2910"},"modified":"2023-05-31T23:32:20","modified_gmt":"2023-05-31T21:32:20","slug":"miejsce-w-ktorym-przetrzymywano-konspiratorki-i-harcerki-historia-wiezienia-dla-kobiet-w-lodzi-przy-ulicy-gdanskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/eternal\/miejsce-w-ktorym-przetrzymywano-konspiratorki-i-harcerki-historia-wiezienia-dla-kobiet-w-lodzi-przy-ulicy-gdanskiej","title":{"rendered":"Miejsce, w kt\u00f3rym przetrzymywano konspiratorki i harcerki: historia wi\u0119zienia dla kobiet w \u0141odzi przy ulicy Gda\u0144skiej"},"content":{"rendered":"\n<p>Z zewn\u0105trz niezbyt rzucaj\u0105cy si\u0119 w oczy budynek przy ulicy Gda\u0144skiej 13 w \u0141odzi jest w rzeczywisto\u015bci miejscem wyj\u0105tkowym. Od 1990 roku mie\u015bci si\u0119 tu Muzeum Tradycji Niepodleg\u0142o\u015bciowych. Na pierwszy rzut oka mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce to tylko kolejne muzeum miasta z historycznymi artefaktami i zabytkami. Jednak odwiedzaj\u0105c instytucj\u0119, staje si\u0119 jasne, dlaczego nosi dok\u0142adnie tak\u0105 nazw\u0119 \u2013 Tradycji Niepodleg\u0142o\u015bciowych. Kiedy\u015b mie\u015bci\u0142o si\u0119 tu wi\u0119zienie, m.in. wi\u0119ziono tu polskie konspiratorki i harcerki. To miejsce sta\u0142o si\u0119 symbolem tego, jak kobiety walczy\u0142y o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski \u2014 pisze <a href=\"https:\/\/lodzyes.eu\/uk\/\">lodzyes.eu.<\/a><\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-69ffdf5198ca9\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-69ffdf5198ca9\"  aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/eternal\/miejsce-w-ktorym-przetrzymywano-konspiratorki-i-harcerki-historia-wiezienia-dla-kobiet-w-lodzi-przy-ulicy-gdanskiej\/#Historia_wiezienia_siega_XIX_wieku\" >Historia wi\u0119zienia si\u0119ga XIX wieku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/eternal\/miejsce-w-ktorym-przetrzymywano-konspiratorki-i-harcerki-historia-wiezienia-dla-kobiet-w-lodzi-przy-ulicy-gdanskiej\/#Wiezienie_dla_kobiet_w_latach_okupacji_niemieckiej\" >Wi\u0119zienie dla kobiet w latach okupacji niemieckiej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/eternal\/miejsce-w-ktorym-przetrzymywano-konspiratorki-i-harcerki-historia-wiezienia-dla-kobiet-w-lodzi-przy-ulicy-gdanskiej\/#Po_II_wojnie_swiatowej\" >Po II wojnie \u015bwiatowej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/eternal\/miejsce-w-ktorym-przetrzymywano-konspiratorki-i-harcerki-historia-wiezienia-dla-kobiet-w-lodzi-przy-ulicy-gdanskiej\/#Muzeum_Tradycji_Niepodleglosciowych\" >Muzeum Tradycji Niepodleg\u0142o\u015bciowych<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Historia_wiezienia_siega_XIX_wieku\"><\/span>Historia wi\u0119zienia si\u0119ga XIX wieku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"852\" height=\"628\" src=\"https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-180.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2911\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-180.png 852w, https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-180-300x221.png 300w, https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-180-768x566.png 768w, https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-180-696x513.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 852px) 100vw, 852px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>2 grudnia 1881 w\u0142adze miasta \u0141odzi podj\u0119\u0142y uchwa\u0142\u0119 o konieczno\u015bci budowy nowego wi\u0119zienia. Rzeczywi\u015bcie, z powodu rosn\u0105cych napi\u0119\u0107 spo\u0142ecznych, miejsca w policyjnym areszcie \u015bledczym w Ratuszu by\u0142o za ma\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p>Najprawdopodobniej budynek wi\u0119zienia przy Gda\u0144skiej 13 zosta\u0142 zaprojektowany przez \u00f3wczesnego g\u0142\u00f3wnego architekta \u0141odzi Hilarego Majewskiego. Jednak naukowcy w\u0105tpi\u0105 w to. Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce architekt m\u00f3g\u0142 po prostu zatwierdzi\u0107 projekt, poniewa\u017c by\u0142a to r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015b\u0107 jego funkcji, jako g\u0142\u00f3wnego architekta miasta.<\/p>\n\n\n\n<p>Budowa wi\u0119zienia rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wiosn\u0105 1884 roku, a zako\u0144czy\u0142a w pa\u017adzierniku 1885 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwotnie dwukondygnacyjny budynek przy \u00f3wczesnej ulicy D\u0142ugiej s\u0142u\u017cy\u0142 jako izolator. Nast\u0119pnie pomieszczenie zacz\u0119\u0142o pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 wi\u0119zienia. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w tym czasie \u0141\u00f3d\u017a znajdowa\u0142a si\u0119 w granicach Kr\u00f3lestwa Polskiego, kt\u00f3re podlega\u0142o Imperium Rosyjskiemu. Dlatego do tego wi\u0119zienia skazano oskar\u017conych o antypa\u0144stwowe zbrodnie przeciwko kr\u00f3lowi.<\/p>\n\n\n\n<p>W swoim czasie przetrzymywano tu J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego wraz z \u017con\u0105 Mari\u0105. Jak wiadomo, polityk na pocz\u0105tku listopada 1899 zamieszka\u0142 w \u0141odzi z \u017con\u0105 Mari\u0105 w domu przy ulicy Wschodniej. Pod fikcyjnym pseudonimem D\u0105browski podawa\u0142 si\u0119 za prawnika i potajemnie drukowa\u0142 gazet\u0119 &#8222;Robotnik&#8221; Polskiej Partii Socjalistycznej. Za co p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 schwytany i osadzony w wi\u0119zieniu przy ul. Gda\u0144skiej. Przysz\u0142y szef odrodzonego pa\u0144stwa polskiego przebywa\u0142 tam przez trzy miesi\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119cej wi\u0119\u017ani\u00f3w w tej instytucji by\u0142o w czasie rewolucyjnych wyst\u0105pie\u0144 przeciwko Imperium Rosyjskiemu w latach 1905-1907. W pomieszczeniu przeznaczonym dla 75 os\u00f3b codziennie przebywa\u0142o oko\u0142o 200 wi\u0119\u017ani\u00f3w. Na dziedzi\u0144cu wi\u0119zienia zbudowano szubienic\u0119, w kt\u00f3rej wykonywano wyroki \u015bmierci przez powieszenie.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach I wojny \u015bwiatowej z lokalu korzystali niemieccy okupanci \u2014 przetrzymywano tu ludzi zatrzymanych przez niemieckie wojsko.<\/p>\n\n\n\n<p>Po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci budynek przy ulicy Gda\u0144skiej (tak\u0105 nazw\u0119 ulica otrzyma\u0142a w 1920) nie zmieni\u0142 swoich funkcji \u2013 istnia\u0142o tu wi\u0119zienie karno-\u015bledcze dla wi\u0119\u017ani\u00f3w oczekuj\u0105cych na proces. By\u0142o to r\u00f3wnie\u017c miejsce odbywania dla wi\u0119\u017ani\u00f3w z kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci nie wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c trzy lata.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach mi\u0119dzywojennych zacz\u0119to tu r\u00f3wnie\u017c wi\u0119zi\u0107 kobiety.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wiezienie_dla_kobiet_w_latach_okupacji_niemieckiej\"><\/span>Wi\u0119zienie dla kobiet w latach okupacji niemieckiej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"714\" src=\"https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-181.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2914\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-181.png 1024w, https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-181-300x209.png 300w, https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-181-768x536.png 768w, https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-181-696x485.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>We wrze\u015bniu 1939 roku, w\u0142a\u015bciwie od pierwszych dni okupacji \u0141odzi przez nazist\u00f3w, budynek przy ulicy Gda\u0144skiej 13 zosta\u0142 przekszta\u0142cony w wi\u0119zienie policyjne dla kobiet. W czasie istnienia wi\u0119zienia dla kobiet przesz\u0142o przez niego oko\u0142o 14 tysi\u0119cy kobiet.<\/p>\n\n\n\n<p>Lista przest\u0119pstw, za kt\u00f3re gestapowcy mogli wrzuci\u0107 do wi\u0119zienia, by\u0142a do\u015b\u0107 d\u0142uga. Jest to udzia\u0142 w dzia\u0142alno\u015bci podziemnej, obecno\u015b\u0107 broni, wrogo\u015b\u0107 wobec Niemc\u00f3w, dzia\u0142alno\u015b\u0107 dywersyjna i wywiadowcza, pomoc \u017bydom i tym podobne.<\/p>\n\n\n\n<p>Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 przetrzymywanych tu kobiet to Polki, cho\u0107 w\u015br\u00f3d je\u0144c\u00f3w by\u0142y tak\u017ce Ukrainki, Niemki i Bia\u0142orusinki.<\/p>\n\n\n\n<p>Warunki przetrzymywania kobiet by\u0142y fatalne. W ma\u0142ych, ciemnych celach wi\u0119ziennych, przeznaczonych dla 2-3 os\u00f3b, cz\u0119sto umieszczano po 16 je\u0144c\u00f3w. Wielu z nich musia\u0142o spa\u0107 na zimnej betonowej pod\u0142odze, ust\u0119puj\u0105c miejsca na drewnianych \u0142\u00f3\u017ckach dla tych, kt\u00f3rzy wr\u00f3cili po brutalnych przes\u0142uchaniach i torturach Gestapo. Pozbawione opieki medycznej, z powodu niedo\u017cywienia i zimna kobiety ci\u0119\u017cko chorowa\u0142y, a 14 z nich zmar\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wi\u0119zienie dla kobiet przy ulicy Gda\u0144skiej w czasie niemieckiej okupacji miasta by\u0142o tymczasowe. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kobiet przebywa\u0142a tu dopiero w czasie \u015bledztwa. Na przes\u0142uchania przewieziono ich do siedziby Gestapo, przy \u00f3wczesnej ulicy Anstadt. Po zako\u0144czeniu \u015bledztwa i skazaniu kobiety by\u0142y wysy\u0142ane do oboz\u00f3w koncentracyjnych lub rozstrzeliwane.<\/p>\n\n\n\n<p>Najbardziej znanymi wi\u0119\u017aniarkami tego wi\u0119zienia by\u0142y m.in.: agentka Armii Krajowej Halina Szwarc, polska konspiratorka niemieckiego pochodzenia Maryla Biedermann, farmaceutka, konspiratorka Maria Eugenia Jasi\u0144ska, ratuj\u0105ca \u017byd\u00f3w i je\u0144c\u00f3w wojennych, znana po\u0142o\u017cna Stanis\u0142awa Leszczy\u0144ska, \u0142\u0105czniczka Krystyna Bujnowska i inni.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119\u017aniarki utrzymywa\u0142y kontakt ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym dzi\u0119ki tajnym wiadomo\u015bciom, kt\u00f3re by\u0142y dostarczane do adresat\u00f3w w ka\u017cdy mo\u017cliwy spos\u00f3b. Na przyk\u0142ad kobiety mog\u0142y wysy\u0142a\u0107 brudne ubrania do swoich krewnych i odbiera\u0107 paczki z czystym. Wi\u0119\u017aniarki starannie ukrywa\u0142y tajne wiadomo\u015bci w ubraniach, wszywa\u0142y w mankiety, ko\u0142nierze lub podszewki.<\/p>\n\n\n\n<p>Kto\u015b prowadzi\u0142 w wi\u0119zieniu dziennik. Pisali na papierze i na skrawkach bia\u0142ej tkaniny. O\u0142\u00f3wki otrzymywano od krewnych w paczkach z ubraniami. W dziennikach i listach kobiety uwi\u0119zione w nieludzkich warunkach sk\u0105po opisywa\u0142y swoje do\u015bwiadczenia, opowiada\u0142y o pobycie w tym mie\u015bcie. To, co by\u0142o napisane, zosta\u0142o schowane w murach i zakamarkach wi\u0119zienia ze strachem, aby nazi\u015bci ich nie znale\u017ali i z nadziej\u0105, \u017ce kto\u015b kiedy\u015b dowie si\u0119 o ich cierpieniu tutaj.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119\u017aniowie, kt\u00f3rzy w momencie zbli\u017cania si\u0119 Armii Radzieckiej do \u0141odzi byli w wi\u0119zieniu, mieli szcz\u0119\u015bcie prze\u017cy\u0107. 17 stycznia 1945 roku Niemcy postanowili ewakuowa\u0107 wi\u0119zienie i przenie\u015b\u0107 300 uwi\u0119zionych kobiet w inne miejsce. Cz\u0119\u015b\u0107 kobiet potrafi\u0142a uciec podczas konwoju, reszt\u0119 uratowa\u0142 fakt, \u017ce towarzysz\u0105cy im Niemcy, obawiaj\u0105c si\u0119 o w\u0142asne \u017cycie, postanowili uciec z miasta.<\/p>\n\n\n\n<p>Ju\u017c nast\u0119pnego dnia, 18 stycznia 1945 roku \u0141\u00f3d\u017a zosta\u0142a wyzwolona od hitlerowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Po_II_wojnie_swiatowej\"><\/span>Po II wojnie \u015bwiatowej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Po ustanowieniu w \u0141odzi w\u0142adzy komunistycznej w budynku przy ulicy Gda\u0144skiej 13 w latach 1945-1953 mie\u015bci\u0142o si\u0119 wi\u0119zienie karno-\u015bledcze dla kobiet. Trafia\u0142y tu kobiety oskar\u017cane o tak zwane &#8222;zbrodnie polityczne&#8221;: przynale\u017cno\u015b\u0107 do nielegalnych organizacji podziemnych, wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z nazistami i tym podobne. By\u0142y tu tak\u017ce kobiety oskar\u017cane przez w\u0142adze komunistyczne o &#8222;sabota\u017c przemys\u0142owy&#8221;. Na przyk\u0142ad w 1950 roku tkaczka Regina Siwers by\u0142a skazana za przerwanie<\/p>\n\n\n\n<p>pracy na 20 minut na p\u00f3\u0142 roku obozu pracy.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach powojennych przez wi\u0119zienie przesz\u0142o 2800 kobiet.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1953 roku budynek sta\u0142 si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 Wojew\u00f3dzkiej Komendy MO. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce przez prawie sze\u015b\u0107 lat policjanci podlegli \u00f3wczesnym w\u0142adzom komunistycznym badali cechy anatomii ludzkiego cia\u0142a, aby jak najwi\u0119cej b\u00f3lu zadawa\u0107 podczas bicia gumowymi kijami.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Muzeum_Tradycji_Niepodleglosciowych\"><\/span>Muzeum Tradycji Niepodleg\u0142o\u015bciowych<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"575\" src=\"https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-182.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2917\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-182.png 1024w, https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-182-300x168.png 300w, https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-182-768x431.png 768w, https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-182-696x391.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>15 pa\u017adziernika 1960 roku w budynku by\u0142ego wi\u0119zienia otwarto Muzeum Historii Ruchu Rewolucyjnego. 22 marca 1990 Prezydent miasta \u0141odzi podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o utworzeniu w murach budynku Muzeum Tradycji Niepodleg\u0142o\u015bciowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Odwiedzaj\u0105cy plac\u00f3wk\u0119 mogli zobaczy\u0107 tutaj wystaw\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 historii wi\u0119zienia. Pracownicy Muzeum do\u0142o\u017cyli wszelkich stara\u0144, aby niemal od progu zwiedzaj\u0105cy mogli zanurzy\u0107 si\u0119 w surowej atmosferze dawnego wi\u0119zienia. Tutaj mo\u017cna zobaczy\u0107 cele dla wi\u0119\u017aniarek odtworzone w ich oryginalnej formie. Obskurne \u015bciany, w\u0105skie \u0142\u00f3\u017cka do spania, s\u0142abe o\u015bwietlenie \u2013 wszystko to przenosi go\u015bci w okres, w kt\u00f3rym trzymano tu kobiety, a tak\u017ce sprawia, \u017ce zastanawiaj\u0105 si\u0119 nad ich losem.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto w muzeum przechowywane s\u0105 rzeczy osobiste, dokumenty i zdj\u0119cia by\u0142ych je\u0144c\u00f3w. A tak\u017ce listy \u2014 te same listy, kt\u00f3re ukryli w murach ze strachem i nadziej\u0105. W Muzeum mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 m.in. przes\u0142anie jednej z polskich konspiratorek Barbary Cyga\u0144skiej. Z wygl\u0105du s\u0105 to ma\u0142e skrawki papieru z kosmykiem jej w\u0142os\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"956\" height=\"636\" src=\"https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-183.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2920\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-183.png 956w, https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-183-300x200.png 300w, https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-183-768x511.png 768w, https:\/\/cdn.lodzyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/2023\/05\/image-183-696x463.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 956px) 100vw, 956px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Budynek dawnego wi\u0119zienia dla kobiet przy ulicy Gda\u0144skiej 13 sta\u0142 si\u0119 nie tylko miejscem b\u00f3lu i cierpienia, ale tak\u017ce symbolem walki kobiet o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i wol\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z zewn\u0105trz niezbyt rzucaj\u0105cy si\u0119 w oczy budynek przy ulicy Gda\u0144skiej 13 w \u0141odzi jest w rzeczywisto\u015bci miejscem wyj\u0105tkowym. Od 1990 roku mie\u015bci si\u0119 tu Muzeum Tradycji Niepodleg\u0142o\u015bciowych. Na pierwszy rzut oka mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce to tylko kolejne muzeum miasta z historycznymi artefaktami i zabytkami. Jednak odwiedzaj\u0105c instytucj\u0119, staje si\u0119 jasne, dlaczego nosi dok\u0142adnie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":284,"featured_media":2493,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[500],"tags":[723,729,1248,1247,1249,1253,1252,1181,724,1251,1250,721,720,1202,734],"motype":[494],"moformat":[93],"moimportance":[104],"class_list":{"0":"post-2910","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-historia-wojskowa","8":"tag-druga-wojna-swiatowa","9":"tag-dzieje-okupacji-lodzi","10":"tag-historia-wiezienia-dla-kobiet-w-lodzi","11":"tag-historia-wiezienia-dla-kobiet-w-lodzi-przy-ulicy-gdanskiej","12":"tag-historia-wiezienia-siega-xix-wieku","13":"tag-muzeum-historii-ruchu-rewolucyjnego","14":"tag-muzeum-tradycji-niepodleglosciowych","15":"tag-okupacja-lodzi","16":"tag-okupacyjne-wladze","17":"tag-po-ii-wojnie-swiatowej","18":"tag-wiezienie-dla-kobiet-w-latach-okupacji-niemieckiej","19":"tag-wojenne-strony","20":"tag-wojenne-strony-lodzi","21":"tag-znani-politycy","22":"tag-zycie-polityczne-lodzi","23":"motype-eternal","24":"moformat-longrid-korotka","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2910","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/284"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2910"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2910\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2923,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2910\/revisions\/2923"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2910"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2910"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2910"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2910"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2910"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}