{"id":3591,"date":"2023-07-13T13:47:56","date_gmt":"2023-07-13T11:47:56","guid":{"rendered":"https:\/\/lodzyes.eu\/?p=3591"},"modified":"2023-07-13T13:48:05","modified_gmt":"2023-07-13T11:48:05","slug":"akcja-intelligenzaktion-litzmannstadt-czyli-jak-niemcy-niszczyli-inteligencje-w-lodzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/eternal\/akcja-intelligenzaktion-litzmannstadt-czyli-jak-niemcy-niszczyli-inteligencje-w-lodzi","title":{"rendered":"Akcja „Intelligenzaktion Litzmannstadt”, czyli jak Niemcy niszczyli inteligencj\u0119 w \u0141odzi"},"content":{"rendered":"\n

Polskie tereny, znajduj\u0105ce si\u0119 pod okupacj\u0105 niemieck\u0105, zosta\u0142y podzielone na dwie cz\u0119\u015bci. Pomorze, Wielkopolska, \u015al\u0105sk, zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 wojew\u00f3dztwa \u0142\u00f3dzkiego, w tym \u0141\u00f3d\u017a, wesz\u0142y do III Rzeszy. Na pozosta\u0142ych ziemiach utworzono Generalne Gubernatorstwo z siedzib\u0105 administracyjn\u0105 w Krakowie. Od pierwszych dni okupacji niemiecka polityka wobec spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego mia\u0142a charakter represyjny. Nazi\u015bci postrzegali Polak\u00f3w jako niewolnik\u00f3w, kt\u00f3rzy powinni pracowa\u0107 dla dobra III Rzeszy \u2014 pisze lodzyes.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Aby \u0142atwiej by\u0142o przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad zdobytymi terytoriami, opracowano plan zniszczenia polskiej inteligencji i elit. Cz\u0119\u015bci\u0105 tego planu by\u0142a krwawa akcja „Intelligenzaktion”. Niestety nie omin\u0119\u0142a te\u017c miasto \u0141\u00f3d\u017a.<\/p>\n\n\n\n

„Intelligenzaktion” – masowa zag\u0142ada polskiej inteligencji i elity<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

„Intelligenzaktion” – to ludob\u00f3jcza akcja nazistowskich Niemiec skierowana przeciwko polskim elitom. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wkr\u00f3tce po inwazji i okupacji Polski przez hitlerowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Prze\u015bladowaniu i zniszczeniu fizycznemu podlegali dzia\u0142acze spo\u0142eczno-polityczni, weterani Wojska Polskiego, nauczyciele, ksi\u0119\u017ca, s\u0119dziowie, przedsi\u0119biorcy, arty\u015bci, cz\u0142onkowie organizacji narodowych i inni cz\u0142onkowie spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Egzekucje w ramach akcji represyjnej „Intelligenzaktion” odbywa\u0142y si\u0119 od wrze\u015bnia 1939 do kwietnia 1940 roku w r\u00f3\u017cnych miejscach Polski.<\/p>\n\n\n\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce ta represyjna akcja by\u0142a tylko niewielk\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 du\u017cego planu germanizacji opracowanego przez nazistowsk\u0105 g\u00f3r\u0119, w tym dla Polski. Polacy i inne narody s\u0142owia\u0144skie by\u0142y okre\u015blane przez nazistowsk\u0105 polityk\u0119 rasow\u0105 jako „ni\u017csze rasy s\u0142owia\u0144skie \u2013 podludzi”. Niemieccy naje\u017ad\u017acy postrzegali ich wy\u0142\u0105cznie jako niewolnik\u00f3w, kt\u00f3rzy powinni pracowa\u0107 dla dobra Rzeszy. Polacy zostali pozbawieni szeregu praw obywatelskich, nakazano im k\u0142ania\u0107 si\u0119 Niemcom, gdy spotykali si\u0119 z nimi na ulicach, zakazano im zmiany miejsca zamieszkania, korzystania z telefonu, odwiedzania park\u00f3w, w kt\u00f3rych odpoczywali Niemcy i tym podobne.<\/p>\n\n\n\n

Nazi\u015bci uwa\u017cali, \u017ce aby \u0142atwiej przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad podbitym terytorium, trzeba zniszczy\u0107 elity polityczne, kulturowe i religijne, aktywnych ludzi przedsi\u0119biorczych.<\/p>\n\n\n\n

\n

„Tylko nar\u00f3d, kt\u00f3rego warstwy kierownicze zostan\u0105 zniszczone, da si\u0119 zepchn\u0105\u0107 do roli niewolnik\u00f3w” \u2013 tak m\u00f3wi\u0142 nazistowski przyw\u00f3dca Adolf Hitler w 1939 roku.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

W sumie ofiarami krwawej akcji „Intelligenzaktion” pad\u0142o oko\u0142o 60 tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Eksterminacja inteligencji w \u0141odzi<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Miasto \u0141\u00f3d\u017a i okoliczne miasta, wchodz\u0105ce w sk\u0142ad wojew\u00f3dztwa, niestety te\u017c nie omin\u0119\u0142a akcja „Intelligenzaktion”. Tutaj otrzyma\u0142a kryptonim „Intelligenzaktion Litzmannstadt” (od \u00f3wczesnej niemieckiej nazwy miasta Litzmannstadt).<\/p>\n\n\n\n

Na celowniku nazist\u00f3w znale\u017ali si\u0119 dzia\u0142acze polityczni i spo\u0142eczni, \u017cydowska inteligencja, nauczyciele, ksi\u0119\u017ca, pisarze, dziennikarze, arty\u015bci, fabrykanci. Innymi s\u0142owami wszyscy, kogo nazi\u015bci uwa\u017cali za „niepo\u017c\u0105dane elementy”, kt\u00f3re mog\u0142y zmusi\u0107 Polak\u00f3w do niepos\u0142usze\u0144stwa „niemieckim panom”.<\/p>\n\n\n\n

Aresztowania inteligencji i elit odbywa\u0142y si\u0119 wed\u0142ug wcze\u015bniej sporz\u0105dzonych specjalnych list, tzw. „specjalnej ksi\u0119gi Polak\u00f3w”. Co ciekawe, listy te zacz\u0119to sporz\u0105dza\u0107 jeszcze przed wybuchem wojny przez niemiecki wywiad we wsp\u00f3\u0142pracy z mniejszo\u015bci\u0105 niemieck\u0105, kt\u00f3ra w\u00f3wczas mieszka\u0142a w Polsce. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, w \u0141odzi Niemcy byli do\u015b\u0107 liczn\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W wyniku aresztowa\u0144 w \u0141odzi i wojew\u00f3dztwie przeprowadzonych w dniach 9-11 listopada 1939 roku zatrzymano oko\u0142o 1500 os\u00f3b. Umieszczano je w trzech miejscach: w kinie \u201eWolno\u015b\u0107\u201d w Pabianicach, w fabryce Arnolda Bayera w Rudzie Pabianickiej oraz w obozie na Radogoszczu, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c znajdowa\u0142 si\u0119 w pomieszczeniu jednej z dawnych fabryk. Ostatnia z wymienionych lokacji sta\u0142a si\u0119 p\u00f3\u017aniej g\u0142\u00f3wnym miejscem przetrzymywania inteligencji aresztowanej na terenie wojew\u00f3dztwa \u0142\u00f3dzkiego. Stamt\u0105d wi\u0119\u017ani\u00f3w przewieziono do siedziby Gestapo, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 w \u0141odzi przy alei Karola Anstadta. Dzia\u0142a\u0142 tam tzw. „s\u0105d dora\u017any”.<\/p>\n\n\n\n

Proces zatrzymanych przedstawicieli inteligencji trwa\u0142 zaledwie kilka minut. Wszystkich wi\u0119\u017ani\u00f3w „s\u0119dziowie” skazali na \u015bmier\u0107 z powodu rozstrzelania.<\/p>\n\n\n\n

Stracono przedstawicieli elity w lesie w pobli\u017cu wsi Lu\u0107mierz-Las, w lesie \u0142agiewnickim i na poligonie Brus w \u0141odzi.<\/p>\n\n\n\n

Wiosn\u0105 1940 roku akcja „Intelligenzaktion Litzmannstadt” powt\u00f3rzy\u0142a si\u0119 i by\u0142a skierowana g\u0142\u00f3wnie przeciwko \u0142\u00f3dzkiej m\u0142odzie\u017cy. Po pobycie w wi\u0119zieniu na Radogoszczu aresztowanych wysy\u0142ano do obozu koncentracyjnego Dachau.<\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d ofiar akcji eksterminacyjnej „Intelligenzaktion Litzmannstadt” by\u0142 m.in. jeden z prezydent\u00f3w \u0141odzi Aleksy R\u017cewski, a tak\u017ce by\u0142y wiceprezydent miasta Wac\u0142aw Wojew\u00f3dzki oraz fabrykant, historyk i dzia\u0142acz spo\u0142eczny zwi\u0105zany z \u0141odzi\u0105, Mieczys\u0142aw Hertz. W okresie prowadzenia<\/p>\n\n\n\n

krwawej akcji z r\u0105k nazist\u00f3w zgin\u0119\u0142o tak\u017ce wielu nauczycieli z \u0141odzi. W\u015br\u00f3d nich J\u00f3zef Ab, Aron Luboszycki, Chaim Pozna\u0144ski i inni.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Polskie tereny, znajduj\u0105ce si\u0119 pod okupacj\u0105 niemieck\u0105, zosta\u0142y podzielone na dwie cz\u0119\u015bci. Pomorze, Wielkopolska, \u015al\u0105sk, zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 wojew\u00f3dztwa \u0142\u00f3dzkiego, w tym \u0141\u00f3d\u017a, wesz\u0142y do III Rzeszy. Na pozosta\u0142ych ziemiach utworzono Generalne Gubernatorstwo z siedzib\u0105 administracyjn\u0105 w Krakowie. Od pierwszych dni okupacji niemiecka polityka wobec spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego mia\u0142a charakter represyjny. Nazi\u015bci postrzegali Polak\u00f3w jako niewolnik\u00f3w, kt\u00f3rzy […]<\/p>\n","protected":false},"author":284,"featured_media":3259,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[500],"tags":[1774,1772,1775,723,729,1776,1773,724,721,720],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[89],"class_list":{"0":"post-3591","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-historia-wojskowa","8":"tag-intelligenzaktion-masowa-zaglada-polskiej-inteligencji-i-elity","9":"tag-akcja-intelligenzaktion-litzmannstadt","10":"tag-akcja-nazistowskich-niemiec","11":"tag-druga-wojna-swiatowa","12":"tag-dzieje-okupacji-lodzi","13":"tag-eksterminacja-inteligencji-w-lodzi","14":"tag-jak-niemcy-niszczyli-inteligencje-w-lodzi","15":"tag-okupacyjne-wladze","16":"tag-wojenne-strony","17":"tag-wojenne-strony-lodzi","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3591","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/284"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3591"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3591\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3598,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3591\/revisions\/3598"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3591"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3591"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3591"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}