wtorek, 17 lutego, 2026

Grzegorz Palka – polityk i prezydent Łodzi na początku lat 90. XX wieku

Polski polityk Grzegorz Palka, znany przede wszystkim jako działacz związkowy i jeden z liderów łódzkiego oddziału Solidarności. Więzień polityczny, został aresztowany i internowany podczas stanu wojennego w Polsce, wprowadzonego przez ówczesny rząd komunistyczny.

Łodzianie znają Grzegorza Palkę jako pierwszego demokratycznie wybranego prezydenta miasta po zniesieniu systemu komunistycznego w Polsce. Palka był prezydentem Łodzi w latach 1990-1994. Polityk kochał Łódź, być może dlatego, że było to jego rodzinne miasto. Miał własną wizję rozwoju miasta i rozpoczął proces rewitalizacji. Nie wszystkie jego plany udało się jednak zrealizować. O tym, co się udało, a co nie w gabinecie prezydenta Łodzi oraz o walce Palki o wolną Polskę przeczytasz w artykule na lodzyes.eu.

Działacz związkowy i organizator łódzkiego oddziału Solidarności

Grzegorz Palka urodził się 8 maja 1950 r. w Łodzi w rodzinie inteligenckiej. Z wykształcenia jest inżynierem chemikiem. Studiował na Politechnice Łódzkiej.

Zanim został politykiem, pracował jako pracownik naukowy na macierzystej uczelni. Młody Palka miał antykomunistyczne poglądy i był zaangażowany w polski patriotyzm narodowy.

W 1980 r. Grzegorz Palka wstąpił do Solidarności, niezależnego związku zawodowego pracowników w Polsce, który później przekształcił się w szeroki ruch społeczny i polityczny i znacząco przyczynił się do likwidacji reżimu komunistycznego. Od tego czasu Palka był aktywnym członkiem Solidarności. Stał na czele komitetu strajkowego na Politechnice Łódzkiej, za co później, po wprowadzeniu stanu wojennego, zapłacił utratą pracy.

To w jego mieszkaniu przy ulicy Nawrot 43 powstał łódzki oddział NSZZ „Solidarność”, a Grzegorz był jednym z jego liderów.

Palka zaliczany był do radykalnych antykomunistycznych fundamentalistów Solidarności, a jednocześnie wyróżniał się inteligencją. Dzięki swoim zdolnościom komunikacyjnym był jednym z tych, którzy w imieniu związku negocjowali z władzami.

W rodzinnym mieście polityk był bardzo popularny zarówno wśród robotników, jak i inteligencji. Uwielbiała go również młodzież.

Jak wiadomo, po fali masowych protestów przeciwko reżimowi komunistycznemu, reżim generała Wojciecha Jaruzelskiego wprowadził stan wojenny w całym kraju i zdelegalizował Solidarność. Tysiące czołowych działaczy związku zostało zatrzymanych i wysłanych do ośrodków internowania. Wśród nich znalazł się Grzegorz Palka. Polityk był przetrzymywany najpierw w obozie pod Gdańskiem, a następnie w Warszawie.

Po zniesieniu stanu wojennego władze PRL zrezygnowały z pokazowego procesu Palki i innych działaczy Solidarności i w lipcu 1984 r. objęły ich amnestią.

Działalność jako Prezydent Miasta Łodzi

W październiku 1989 r. Grzegorz Palka został jednym z założycieli Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego. Tworzenie nowych partii i ożywienie życia politycznego stało się możliwe po pierwszych demokratycznych wyborach do Senatu 4 czerwca 1989 r., w których Solidarność pokonała komunistów.

Na początku 1990 r. polityk został jednym z założycieli Łódzkiego Porozumienia Obywatelskiego, które w tym samym roku wygrało wybory samorządowe w Łodzi. Palka najpierw został wiceprezydentem miasta za czasów ówczesnego prezydenta Waldemara Bohdanowicza. Później posłowie wybrali Palkę na prezydenta miasta. Tym samym Grzegorz Palka został pierwszym demokratycznie wybranym prezydentem miasta po zniesieniu reżimu komunistycznego w Polsce.

Jego zarządzanie miastem przypadło na trudny okres. Był to okres upadku przemysłu i gwałtownie rosnącego bezrobocia w Łodzi. Prezydent miasta musiał więc niekiedy przeprowadzać niepopularne i bolesne reformy. Dołożył wielu starań, aby Łódź pozostała miastem przemysłu włókienniczego w kontekście wprowadzenia stosunków rynkowych. Wprowadził też różne programy pomocowe dla osób, które straciły pracę.

Polityk kochał swoje rodzinne miasto i miał wizję jego rozwoju. Chciał, aby Łódź stała się bardziej atrakcyjnym miastem. Za jego kadencji rozpoczęto proces rewitalizacji Łodzi, który miał na celu nadanie nowego życia nieczynnym obiektom przemysłowym miasta. Odrestaurowano również wiele kamienic.

Po kolejnych wyborach samorządowych w 1994 r. Grzegorz Palka został przewodniczącym Rady Miejskiej.

Tragiczna śmierć i liczne nagrody

Łódzki polityk zginął tragicznie 12 lipca 1996 r. w wypadku samochodowym we wsi Złotniki w województwie łódzkim. Palka prowadził samochód, a w pojeździe znajdowała się jego żona Jadwiga z koleżanką, syn Dominik i kolega syna Wojciech. Tylko Jadwiga i jej przyjaciółka miały szczęście przeżyć wypadek.

Grzegorz Palka został pochowany na cmentarzu katolickim Dola w Łodzi. W chwili śmierci polityk miał zaledwie 46 lat. Nie zdążył zrealizować wielu swoich planów i pomysłów dotyczących Łodzi.

Palka był wielokrotnie nagradzany. W szczególności został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem Wolności i Solidarności.

Co roku w rocznicę jego śmierci odbywają się uroczystości z udziałem przedstawicieli władz Łodzi.

.......