Józef Piłsudski — bohater narodowy Polski, pierwszy szef odrodzonego państwa polskiego, założyciel Wojska Polskiego i jego pierwszy marszałek. Wszystkie jego wysiłki były skierowane na odzyskanie niepodległości dla Polski. Biografia tego polityka jest dość bogata. Drogi życiowe sprowadzały Józefa Piłsudskiego również do miasta Łodzi, pisze lodzyes.eu.
Tutaj ukrywając się pod pseudonimem Dąbrowski i udając adwokata, drukował podziemną gazetę, dla stworzonej przez niego „Polskiej Partii Socjalistycznej”. Pobyt Piłsudskiego w naszym mieście był krótki i niezbyt szczęśliwy. Przejdźmy jego ścieżkami, aby dowiedzieć się więcej o łódzkim epizodzie z życia Józefa Piłsudskiego.
W skrócie o Józefie Piłsudskim
Józef Piłsudski urodził się 5 grudnia 1867 roku w wiosce niedaleko Wilna (Litwa) w rodzinie polsko-litewskiej. Jego rodzinna miejscowość z ostatniego rozbioru Rzeczypospolitej w 1795 roku była częścią Imperium Rosyjskiego.
Matka Józefa Maria wprowadziła swoje dzieci w historię i literaturę polską, która była wówczas prześladowana przez cesarską Rosję. Rodzina Piłsudskich była bardzo oburzoną polityką rusyfikacji. Dlatego od najmłodszych lat Józef był patriotycznie nastawiony. Podczas studiów na Cesarskim Uniwersytecie Charkowskim młodzieniec należał do polskiej organizacji patriotycznej „Jedność”.
W marcu 1887 Piłsudski został aresztowany pod zarzutem udziału w spisku na życie cara Aleksandra III. Został zesłany na 5 lat na Syberię.
W 1892 roku wrócił do Wilna i został jednym ze współzałożycieli „Polskiej Partii Socjalistycznej”. Zorganizował czasopismo „Robotnik”, za co został aresztowany w Łodzi – dalej będzie o tym mowa.
W czasie I wojny światowej stworzył oddzielny Legion Wojska Polskiego, który walczył po stronie Austro-Węgier. Uważał, że jeśli Niemcy i Austro-Węgry pokonają Imperium Rosyjskie, Polska uzyska niepodległość. Kiedy jednak mocarstwa centralne opanowały terytorium Polski, „piłsudczycy” przeszli w opozycję do władz niemieckich i austriackich.
Jesienią 1918 roku Piłsudski objął urząd Tymczasowego Naczelnika Państwa, zachowując naczelne dowództwo Wojska Polskiego.
Józef Piłsudski uważany jest za ojca odrodzonej Rzeczypospolitej Polskiej, jako pierwszy nosił tytuł marszałka Polski — najwyższy stopień wojskowy w siłach zbrojnych kraju. Piłsudski jest także bohaterem narodowym Polski. Jego reżim ustanowiony w Polsce, oceniany jako autorytarny.
Pobyt Piłsudskiego w Łodzi
Znany polityk nie przebywał długo w naszym mieście. Wraz ze swoją ówczesną żoną Maria Piłsudski przybył do Łodzi na początku listopada 1899 roku. W tym czasie miasto było częścią Królestwa Polskiego kontrolowanego przez Imperium Rosyjskie.
Małżonkowie wynajęli duże czteropokojowe mieszkanie na pierwszym piętrze domu przy ulicy Wschodniej, 19. Mieszkanie miało stać się nie tylko miejscem zamieszkania małżonków Piłsudskich, ale także tajną redakcją i drukarnią gazety „Robotnik” – organu drukowanego „Polskiej Partii Socjalistycznej”.
W Łodzi Piłsudski udawał adwokata o nazwisku Dąbrowski i prowadził fikcyjne biuro. Drukować gazetę, oprócz żony, pomagali m.in. Kazimierz Rożnowski i Aleksander Malinowski.
W domu, w którym mieszkali Piłsudscy, na parterze znajdował się również skład bawełny. Dlatego hałas na składzie głuszył pracę drukarni. Jednak podziemne drukowanie gazety było sprawą niezwykle niebezpieczną. Małżonkowie Piłsudscy i ich wspólnicy na co dzień narażali się i aresztowali przez żandarmów carskich. Jednego dnia tak się stało.
21 lutego 1900 roku wspólnik Piłsudskiego Aleksander Malinowski poszedł do sklepu papierniczego i nabył zbyt dużą ilość papieru, aby wydrukować kolejny numer „Robotnika”. To przyciągnęło uwagę strażników. Zakupiony papier Malinowski zaniósł bezpośrednio do mieszkania Piłsudskich, gdzie spędził kilka godzin. Wieczorem przyjaciel Piłsudskiego w walce z caratem udał się na dworzec w towarzystwie Kazimierza Rożnowskiego, a dalej ich drogi się rozeszły. Na dworcu Malinowskiego czekała już policja, a kilka godzin później carska policja wtargnęła do wynajętego mieszkania Piłsudskich.
Po długich poszukiwaniach w domu polityka skonfiskowano prasę drukarską, prawie gotowy numer 36 „Robotnika”, fałszywe pieczątki oraz dokumenty i rękopisy broszur. To wystarczyło, by aresztować Józefa i Marię.
Rankiem 22 lutego małżonkowie zostali przewiezieni do więzienia carskiego przy ulicy Gdańskiej 13 (później miejsce to stało się znane jako więzienie dla kobiet). 17 kwietnia polityk i jego żona zostali przeniesieni do Cytadeli Warszawskiej. Następnie udając chorobę psychiczną, Piłsudski został przeniesiony do szpitala w Petersburgu, skąd udało mu się uciec.
Po 1920 roku Józef Piłsudski otrzymał dyplom Honorowego Obywatela Łodzi. W domu, w którym mieszkał polityk wraz z żoną, umieszczono pierwszą tablicę pamiątkową. W 1945 roku w czasach władzy komunistycznej została zniszczona. Nowa tablica została odsłonięta 11 listopada 1981 roku.
W Łodzi w 1997 roku wzniesiono pomnik Piłsudskiego. Również na cześć Ojca Polski Odrodzonej w mieście nazwano aleję i park.