W 1999 roku, w wyniku reformy administracyjnej, Polska została podzielona na 16 województw. Jednym z nich jest łódzkie. Każde województwo ma swoją stolicę, w której mieszczą się władze. Stolicą województwa łódzkiego jest miasto Łódź, pisze lodzyes.eu.
Kto zarządza województwem? Na czele administracji województwa stoi wojewoda, czyli przedstawiciel Rady Ministrów na szczeblu wojewódzkim. Jest on powoływany przez premiera kraju i faktycznie kieruje wszystkimi oddziałami rządu na poziomie regionalnym. Z kolei szefem regionalnej władzy wykonawczej jest marszałek województwa. Chociaż wojewoda i marszałek województwa są powoływani zgodnie z różnymi procedurami i dla różnych obszarów, wojewoda ma niewątpliwie większą władzę. W tym artykule zebraliśmy informacje o politykach, którzy zajmowali stanowisko wojewody województwa łódzkiego po obaleniu reżimu komunistycznego w Polsce.
Województwo łódzkie – jedno z 16 województw w Polsce
Tak więc, jak już wspomniano, od 1999 roku Polska jest podzielona na 16 województw. Jednak w różnych okresach historycznych liczba województw w kraju ulegała zmianie. Od 1582 do 1634 roku istniały 34 województwa, od 1634 do 1660 roku – o jedno województwo więcej, od 1660 do 1717 roku – 33. Tyle samo było ich w okresie od 1717 do 1768 roku. Ponadto w latach 1582-1768 w skład państwa polskiego wchodziło jedno księstwo i jedno autonomiczne biskupstwo.
W okresie międzywojennym niepodległa Polska podzielona była na 16 województw. Województwo łódzkie zostało utworzone w 1919 roku, a jego pierwszym wojewodą był Antoni Kamieński.
Po wyzwoleniu Polski spod okupacji niemieckiej terytorium państwa składało się z 11 (stan na 1945 r.), a następnie 10 (stan na 1946 r.) województw. Z czasem liczba województw w kraju rosła (po wyzwoleniu spod okupacji niemieckiej Polska znalazła się pod wpływem ZSRR).
W latach 1946-1950 na mapie administracyjnej Polski było 14 województw, w latach 1950-1975 – 15, a w okresie 1975-1998 – aż 49 województw. W ostatnim z tych okresów województwo łódzkie zajmowało niewielki obszar.
Od 1999 roku, po reformie administracyjnej, w Polsce istnieje 16 województw. Jednym z nich jest łódzkie, z centrum w mieście Łódź.
Do najważniejszych zadań samorządu województwa należy realizacja polityki własnego województwa, przyjmowanie strategii rozwoju regionalnego oraz zawieranie kontraktów między regionami a rządem.
Organami samorządu województwa są Sejmik i Zarząd województwa. Zarząd województwa jest organem wykonawczym wybieranym przez Sejmik. Na jego czele stoi Marszałek Województwa. Innymi słowy, jest on szefem samorządu lokalnego.
Wojewoda z kolei monitoruje przestrzeganie interesów państwa. Jest to przedstawiciel Rady Ministrów RP na szczeblu województwa. Jest on powoływany przez Prezesa Rady Ministrów i jest w istocie rodzajem lokalnego prezydenta. Chociaż wojewoda i marszałek województwa są powoływani według różnych procedur i dla różnych obszarów, wojewoda ma niewątpliwie większą władzę.
Wojewodowie łódzcy po demontażu reżimu komunistycznego
Po obaleniu reżimu komunistycznego w Polsce na przełomie lat 80. i 90. pierwszym wojewodą łódzkim został Waldemar Bogdanowicz. Co ciekawe, w pierwszym roku pełnienia funkcji wojewody był jednocześnie prezydentem Łodzi.
Waldemar Bohdanowicz osiedlił się w Łodzi w 1945 roku, mając zaledwie kilka lat. Wykształcenie wyższe zdobył na Uniwersytecie Łódzkim i jednocześnie na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie studiował ekonomię.
W 1980 r. wstąpił w szeregi Niezależnego Związku Zawodowego „Solidarność”. W stanie wojennym wprowadzonym przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego uczestniczył w działalności Ośrodka Pomocy Więźniom i Internowanym.
W latach 1989-1990 był prezydentem Łodzi i wojewodą łódzkim. Po podziale władz pozostawał na stanowisku wojewody do 1994 roku. Był komisarzem ds. restrukturyzacji województwa łódzkiego oraz członkiem rządowych zespołów ds. podziału administracyjnego kraju i stosunków polsko-niemieckich.
W 2006 r. ubiegał się o stanowisko prezydenta Łodzi w wyborach samorządowych. Zajął 5. miejsce wśród kandydatów.
Po Waldemarze Bogdanowiczu Andrzej Pęczak objął stanowisko wojewody łódzkiego. Urodził się w Łodzi, studiował na Wydziale Inżynierii Chemicznej Politechniki Łódzkiej. Na początku lat 70. wstąpił w szeregi Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Pozostał członkiem tej partii aż do jej rozwiązania, po czym stał się jednym z założycieli Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej.
W latach 1994-1997 pełnił funkcję wojewody łódzkiego. Jako wojewoda zainicjował utworzenie Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej i ustanowił Odznakę Honorową za Zasługi dla Województwa Łódzkiego.
Michał Kasiński
Polityk, prawnik, wieloletni wykładowca prawa na Uniwersytecie Łódzkim – to wszystko o Michale Kasińskim. Wojewodą łódzkim został w 1999 roku po wspomnianej reformie administracyjnej kraju. Został powołany na to stanowisko przez ówczesnego premiera Jerzego Buzka. W regionie Kasiński konsekwentnie wspierał reformy rządu Buzka. Jak wiadomo, rząd Buzka przeprowadził tzw. cztery reformy (emerytalną, służby zdrowia, rządową i edukacji).
Zrezygnował ze stanowiska wojewody łódzkiego w 2001 roku. Przez całą karierę polityczną konsekwentnie pracował jako wykładowca na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego. Pod jego kierunkiem studenci napisali kilkaset prac magisterskich i dyplomowych.
Krzysztof Makowski i Stefan Krajewski
Krzysztof Makowski został kiedyś najmłodszym politykiem w Polsce powołanym na stanowisko wojewody – został wojewodą łódzkim w październiku 2001 roku (miał wtedy 31 lat).
Makowski pochodzi z Łodzi. Wykształcenie wyższe zdobył na Politechnice Łódzkiej. W 1998 r. wstąpił do Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Przed powołaniem przez premiera na stanowisko wojewody łódzkiego zasiadał w łódzkiej Radzie Miejskiej, a od marca do października 2001 r. był wiceprezydentem miasta.
W 2006 roku ubiegał się o stanowisko prezydenta Łodzi w wyborach samorządowych. Polityk uzyskał poparcie nieco ponad 23% wyborców.
W 2014 roku ponownie zdecydował się ubiegać o stanowisko prezydenta miasta. Później jednak wycofał swoją kandydaturę, popierając urzędującą prezydent Hannę Zdanowską.
13 maja 2004 r. Makowski zrezygnował ze stanowiska wojewody łódzkiego. Ówczesny premier Marek Belka powołał na jego miejsce ekonomistę Stefana Krajewskiego.
Pochodzący z Łodzi Stefan Krajewski pełnił tę funkcję do stycznia 2006 roku.
Kobiety jako wojewodowie województwa łódzkiego
W styczniu 2006 roku wielu mieszkańców województwa łódzkiego było zaskoczonych decyzją ówczesnego premiera Kazimierza Marcinkiewicza o powołaniu na stanowisko wojewody lubelskiego Heleny Pietraszkiewicz. Polityk wyraźnie nie należała do lokalnych kręgów politycznych. Z wykształcenia Pietraszkiewicz była psychologiem. Wykształcenie wyższe zdobyła na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.
W latach 1994-2006 zasiadała w Radzie Miasta Lublin. W latach 1998-2002 przewodniczyła Radzie Miasta w Lublinie. Przez niecały rok, od stycznia 2006 do listopada 2007, pełniła funkcję wojewody łódzkiego. Po rezygnacji z tego stanowiska polityk wróciła do rodzinnego Lublina, gdzie w 2014 roku ponownie została wybrana do rady miasta.
O ile Helena Pietraszkiewicz pełniła funkcję wojewody łódzkiego krótko, o tyle Jolanta Chełmińska przeszła do historii jako polityk, który piastował to stanowisko najdłużej. Na stanowisko wojewody łódzkiego została powołana w listopadzie 2007 roku. A w grudniu 2011 roku ówczesny premier Donald Tusk ponownie powierzył polityk to stanowisko. Tym samym Jolanta Chełmińska pełniła funkcję wojewody łódzkiego przez 8 lat.
Z wykształcenia jest ekonomistką, studiowała na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego, a karierę zawodową rozpoczęła w Narodowym Banku Polskim.
Zbigniew Rau
Dla większości Polaków Zbigniew Rau znany jest przede wszystkim jako Minister Spraw Zagranicznych RP. Jednak łodzianie znają go nie tylko jako ministra, ale przede wszystkim jako wojewodę łódzkiego. Polityk, prawnik i profesor Uniwersytetu Łódzkiego objął to stanowisko 8 grudnia 2015 roku.
W wyborach parlamentarnych jesienią 2019 r. został wybrany do Sejmu z okręgu łódzkiego w związku z czym zrezygnował z funkcji wojewody łódzkiego.
W sierpniu 2020 r. Zbigniew Rau został powołany na stanowisko ministra spraw zagranicznych RP przez premiera Mateusza Morawieckiego.